Is individuele mindfulnesstraining op het werk goed voor teams?

Mindfulness training  is bewezen effectief voor individuen. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat mensen die mindfulness meditatie beoefenen lagere stressniveaus hebben en beter in staat zijn om te gaan met de alledaagse levensproblemen. Maar vertaalt dit positieve effect bij individuen zich ook naar teams? Moeilijk te zeggen!

Eerste stukjes onderzoek door Cleirigh en Greaney in het onderzoekstijdschrift Mindfulness suggereren een verband tussen toegenomen groepsperformance als gevolg van mindfulnesstraining en ook toegenomen groepscohesie. Maar het bewijs is nog lang niet sluitend. Niettemin vragen veel bedrijven tegenwoordig om mindfulness trainingen om stress en burn-out te verminderen en teamsamenwerking te verbeteren. Verwachten ze teveel?

Natuurlijk is een individuele mindfulnesstraining goed voor een werknemer en als hij of zij gezonder is en beter in staat om met stress om te gaan zal dat waarschijnlijk een breder effect hebben, zowel op de samenwerking met collega’s als op de resultaten van de groep. Maar dat zegt nog niet dat individuele mindfulness training goed is voor teams. Teams zijn groepen mensen die een gemeenschappelijk taak of set van taken hebben. Zou het helpen als het hele team een mindfulnesstraining deed? Of is er meer nodig dan mindfulness? En moeten we sceptisch zijn over het over-geadverteerde nut van mindfulness voor organisaties.

Om mindfulnesstraining in organisaties effectief te laten zijn, moet je het in een helder organisatie-ontwikkelingsperspectief plaatsen, en vaak ontbreekt dat. Mindfulness training zal alleen effectief zijn als het verbonden wordt met organisatiecultuur en managementstijl. Ik zie vier belangrijke dimensies aan minful teamwork in organisaties: veerkracht (de manier waarop een team omgaat met stress en gezondheid), het gebruik van emotionele en sociale intelligentie, een cultuur van dialoog en tenslotte een compassievolle prestatiecultuur (die meer oplevert dan een harde afrekencultuur). De managementstijl die daarbij past is er een van verantwoordelijk gastheerschap voor het samenwerken en presteren van het team.

Deze dimensies, die ik uitgebreid beschreven heb in mijn boek Mindful Leiderschap, verbind mindfulness training en mindful bewustzijn in teams met onze beste beschikbare kennis en met de best practices uit het veld van human resources en organisatieleren. Het is mijn stelling dat mindfulness trainingen op het werk alleen een langdurig effect zullen hebben als ook de organisatiecultuur en managementstijl wordt veranderd.

 Tot nu toe zie ik in mijn werk als mindfulness trainer en management consultant weinig voorbeelden van de combinatie van mindfulness en teamwork. En helaas veel te vaak het overmatig benadrukken van de individuele effecten van mindfulness als zouden die zonder meer goed zijn voor groepen. Heb ik gelijk?


Over Wibo Koole:

Als directeur en adviseur binnen het “Centrum voor Mindfulness” combineert Wibo het adviseren van ondernemingen, overheden, instellingen en maatschappelijke organisaties bij innovatievraagstukken en de praktijk van mindfulnesstrainer. Zijn grote interesse is het versterken en integreren van mindfulness in organisaties en leiderschap. Wibo is tevens auteur van boeken zoals “Mindful Werken” en “Mindful Leiderschap”. Mindful Werken is een werkboek om in acht weken beter te leren omgaan met werkdruk en plezieriger en effectiever te werken. Verkrijgbaar bijmanagementboek.nl.